Cây Dầu Giun – Vị thuốc “vàng” tẩy Giun Sán từ thiên nhiên

0
21
đặc điểm cây dầu giun

HiThuoc.com mời bạn đọc bài viết về: Cây Dầu Giun – Vị thuốc “vàng” tẩy Giun Sán từ thiên nhiên. BÌNH LUẬN cuối bài để được giải đáp thêm thông tin.

Cây dầu giun là dược liệu phổ biến mọc tại các vùng nóng trên thế giới và thường được sử dụng để làm thuốc chữa bệnh về giun sán là chủ yếu. Hôm nay medplus xin giới thiệu đến bạn đọc các công dụng cũng như bài thuốc tiêu biểu từ loại dược liệu này nhé!

Thông Tin Dược Liệu

Tên tiếng Việt: Dầu giun, Cỏ hôi, Kinh giới đất, Rau muối dại

Tên khoa học: Chenopodium ambrosioides L

Họ: Chenopodiaceae

1. Đặc điểm dược liệu

Là loại cỏ sống có thể sống trong vòng 2-3 năm. Mỗi cây cao chừng 1m – 1,5m hay hơn, thân cây mảnh và mềm. Có mùi hương đặc biệt ở phần vỏ lá, thân và hoa của cây. Lá có cuống, mọc cách dài thon, phí trên đầu nhọn, màu lục nhạt, mặt phiến lá không phẳng, quanh lá có răng cưa thưa và không rõ rệt. Chiều dài chừng 35 – 75mm, chiều rộng 13 – 25mm. Bề mặt lá cây có lông tơ, thường phát triển ở các gân lá, nhất là ở mặt dưới. Hoa mọc theo hình xim đơm (glomerule), thường ra hoa ở các kẽ lá.

Cây mọc hoa đực hay hoa lưỡng tính, phía xung quanh có bông hoa cái nhỏ và không có cuống. Mỗi hoa có đường kính nhỏ và bao hoa có cánh hình bầu dục với 5 nhị. Hoa cây dầu giun có màu xanh hoặc vàng nhạt. Quả là những bế quả màu lục nhạt hay nâu nhạt, hình cầu, mỗi quả có đường kính khoảng 1,5mm. Phần cùi mỏng, có lá đài không rụng, ở mỗi hoa có chứa các hạt nhỏ đen và bóng. Hoa và quả cây có vị hắc đặc trưng.  Hái toàn cây và hạt đổ cất tinh dầu làm thuốc chữa giun.

đặc điểm cây dầu giun

2. Phân bố, thu hái và chế biến

Cây mọc tự nhiên tại những đất nước, vùng miền có khí hậu nhiệt đối. Một số cây được tìm thấy mọc ở Châu Âu (vùng Địa Trung Hải). Tại Việt Nam, cây thường được tìm thấy ở vùng Bắc Bộ, Trung Bộ, cây phát triển nhiều và khỏe mạnh nhất ở khu vực Bắc Bộ.

Cây là loài ưa đất phù sa, cây thường mọc dọc khu vực đồng bằng sông Hồng, từ Vĩnh Phúc tới Nam Hà. ven biển tỉnh Thái bình và rải rác tại Hải Phòng (Đồ Sơn). Mùa sinh trưởng của cây dầu giun là khoảng tháng 6, tháng 7. Một số vùng miền cao như Sapa, Đà lạt cũng có cây dầu giun mọc hoang.

Loài cây này thường mọc dại từ đầu mùa xuân đến giữa mùa hè thì ra hoa kết quả. Từ tháng 8 tháng 9, quả chín và rụng hạt xuống đất. Người ra thường chỉ thu hái ngọn cây mang hoa vào tháng 5-6, cắt trừ lại 1/3 ở phía dưới để cây ra ngọn tiếp. Trung bình mỗi năm thu hái ba lần. Sau khi hái về đem cây phơi trong râm đến khô để cất tinh dầu.

3. Bộ phận dùng làm thuốc

Cây dầu giun sau khi thu hái vào mùa hè, thường là thu hoạch trước khi quả chín. Người ra thường thu lấy hạt hoặc toàn cây dùng điều chế tinh dầu. Sau khi thu hái, dược liệu được làm sạch và tiến hành chưng cất lấy tinh dầu ngay để tránh tinh dầu bị bay hơi, hoặc thêm vào các chất bảo quản để sử dụng lâu.

Công dụng và Liều dùng

1. Thành phần hóa học của cây dầu giun

Cây dầu giun có thành phần hoạt chất đa dạng. Trong đó, hoạt chất của cây dầu giun là tinh dầu giun thường được sử dụng trong chữa bệnh. Tinh dầu giun được điều chế từ cả cây hoặc từ hạt. Trong đó hiệu suất từ hạt là khoảng 0,65%-1%, và hiệu suất từ cây khoảng chừng 0,35%.

Tinh dầu giun có mùi hăng, vị nóng và đắng, tinh dầu có màu vàng nhạt. Bình thường tỷ trọng của tinh dầu hạt là 15° từ 0,965 đến 0,990, tan trong 3 – 10 phần trong rượu 70°.Trong đó thành phần chủ yếu chủ yếu của tinh dầu giun là atcaridol (ít nhất phải có 65%). Tinh dầu của hoa và hạt có tỷ lệ cao hơn nếu cây được thu hoặc vào mùa tháng 5, 6, 7, 8 với 75-85% là tinh dầu.

Ngoài ra, trong tinh dầu gian còn có chất ximen (22-35%), ít campho, dimetyl etylen, oxyt, axit butylic và glycol. Chất atcaridol là một peroxyt có nhân paraximen, rất dễ bị phá hủy khi cất tinh dầu. Do tinh dầu hạt rất dễ bị hỏng nên người ta thường điều chế tinh dầu thành từng mẻ nhở một. Nếu đun nóng quá, tinh dầu có thể bị phá hủy trước khi bốc lên.

2. Tác dụng của cây dầu giun

Cây dầu giun được sử dụng để điều chế tinh dầu, gọi là tinh dầu cây dầu giun. Tinh dầu này hiện chưa được công nhận trong điều trị y tế mà chỉ là bài thuốc dân gian được lưu truyền lâu đời. Những tác dụng của tinh dầu cây dầu giun gồm có:

  • Hoạt chất atcaridol có trong dầu giun còn có tác dụng mạnh gấp hai lần tinh dầu.  Tinh dầu độc ở liều tương đối thấp, có thể gây suy yếu đối với tim, đồng thời giúp hạ huyết áp và ảnh hưởng gây rối loạn nhịp thở.
  • Với liều mạnh, tinh dầu cây dầu giun sẽ khiến ống tiêu hóa bị xót, người dùng hay buồn nôn, nôn mửa, chóng mặt, ù tai, hoa mắt, có triệu chứng nhiễm hàn, lạnh đầu ngón chân ngón tay.
  • Tinh dầu cây dầu giun rất độc với giun: Trung bình trong 1 dung dịch nước có 1/5.000 trong mức trọng lượng tinh dầu giun cũng đủ giết chết giun đũa. Với các loài giun động vật cần dùng liều 16 – 20ml thì mới có thể tiêu diệt hết.

Bài thuốc tiêu biểu từ Dược Liệu

Tinh dầu cây dầu giun được dùng dưới dạng uống. Trong dân gian lưu truyền tỷ lệ sử dụng tinh dầu cây dầu giun chữa giun sán để tránh bị độc. Liều dùng như sau:

  • Liều dùng cho người trưởng thành: Sử dụng khoảng 30 – 50 giọt tinh dầu cây dầu giun chia hành 3 lần/ngày. Khi uống cần kết hợp tinh dầu với thuốc tẩy muối magie sunfat.
  • Liều dùng với trẻ em: Liều dùng tùy thuộc vào tuổi của trẻ đẻ cho uống, trung bình sẽ uống 10-20 giọt/ngày.

Tinh dầu cây dầu giun là một loại tinh dầu có độc nên nếu như muốn sử dụng nó hãy cẩn thận với trẻ nhỏ, người mang thai. Người dùng nên tham khảo ý kiến của bác sĩ về loại tinh dầu này để biết thêm thông tin.

Lưu Ý khi sử dụng Dược Liệu để trị bệnh

Tinh dầu cây dầu giun có chứa lượng độc tố đáng kể, có không ít trường hợp ngộ độc từ nhẹ đến nguy hiểm sau khi sử dụng tinh dầu này. Bạn nên thảo luận với bác sĩ, dược sĩ nếu nằm trong nhóm sau:

  • Nếu như bạn đang mang thai hoặc cho con bú;
  • Nếu như bạn đang điều trị với bất kỳ loại thuốc nào khác, bao gồm cả thuốc kê đơn và không kê đơn;
  • Nếu bạn có dị ứng với bất kỳ chất nào có trong cây dầu giun hoặc thuốc khác hoặc các loại thảo mộc khác;
  • Nếu như bạn có bất kỳ bệnh lý, hoặc gặp phải các rối loạn hoặc tình trạng sức khỏe bất thường nào khác;
  • Nếu như bạn có bất kỳ loại dị ứng nào khác, cụ thể như dị ứng với thực phẩm, thuốc nhuộm, hoặc dị ứng với chất bảo quản.

Tác dụng phụ của tinh dầu cây dầu giun

Những tác dụng phụ người dùng có thể gặp phải khi cơ thể không tiếp nhận tinh dầu cây dầu giun gồm: tiêu chảy, những vấn đề về mắt, các vấn đề về thận, tình trạng co giật cơ. Nếu như không được cấp cứu kịp thời, người dùng có thể bị đe dọa đến tính mạng. Thực tế, đến nay vẫn chưa có thông có đủ thông tin về những ảnh hưởng của việc sử dụng cây dầu giun trong thời kỳ mang thai và cho con bú. Bạn cần tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng thảo dược này.

Lời kết

Hy vọng với những thông tin trên, MedPlus sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về Dược Liệu cũng như một số bài thuốc hay về vị thuốc này nhé !

Lưu ý

  1. Thông tin dược liệu mang tính chất tham khảo
  2. Người bệnh không tự ý áp dụng
  3. Người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng

Nguồn: tracuuduoclieu.vn , tham khảo

Sách Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam

Nguồn tham khảo drugs.com, medicines.org.uk, webmd.com và hithuoc.com tổng hợp.

Nội dung của HiThuoc.com chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin về Cây Dầu Giun – Vị thuốc “vàng” tẩy Giun Sán từ thiên nhiên và không nhằm mục đích thay thế cho tư vấn, chẩn đoán hoặc điều trị y tế chuyên nghiệp. Vui lòng liên hệ với bác sĩ hoặc phòng khám, bệnh viện gần nhất để được tư vấn. 

Cần tư vấn thêm về Cây Dầu Giun – Vị thuốc “vàng” tẩy Giun Sán từ thiên nhiên bình luận cuối bài viết.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here